was successfully added to your cart.
Monthly Archives

februari 2018

Sportgala Steenwijkerland

Sportgala Steenwijkerland 2018

By | Geen categorie | No Comments

Sportvrouw van het Jaar + Vogue model! ?????‍♀️

Ik heb geen verstand van make-up en ik kam mijn haar nooit, laat staan dat ik nog verschillende kapsels zelf kan verzinnen. Vanavond echter is het Sportgala Steenwijkerland 2018 en ik wil dan ook eruitzien als een heus model in het magazine Vogue, compleet en al met papillotten in mijn haren. Zo gezegd zo gedaan???. Papillotten trouwens vandaag aangeschaft en in de winkel gevraagd hoe ik het moet doen. Best goed voor de eerste keer vind ik. Ik ga me zo klaar maken want om 18:30 uur moet ik de deur uit. Zo benieuwd of mijn kapsel nog zal meevallen of dat ik met raar haar op het Sportgala Steenwijkerland verschijn vanavond, hahaha.

Verzorgd en chique op Sportgala Steenwijkerland

De krullen zijn het helaas niet geworden want toen ik papillotten uit mijn haren verwijderde, was mijn haar nog steeds nat ??. Wat bleek: ik moest het óf eerst drogen en dan papillotten erin rollen, óf mijn haar drogen met de papillotten er al in. – Weer wat geleerd. Dit ontdekte ik om 18:00 uur en om 18:30 uur moest ik vertrekken naar het Sportgala Steenwijkerland. – Oeps! Ik kon nog wel mijn haar voorzichtig drogen en ik geef toe: het was een prachtige volle bos, dat wel. Zeer verzorgd en chique. Helaas was het gisteren te donker op het Sportgala Steenwijkerland voor nog een mooie foto in goed licht, daarom heb ik geen foto, maar omdat ik zelf benieuwd ben naar de krullen als het haar droog is ga ik het nog een keer oefenen en dan trek ik mijn outfit van gisteren aan (dan zonder een extra laagje, want gisteren had ik een singletje onder de doorzichtige blouse omdat ik het voor op het podium niet helemaal geschikt vond). Dus: jullie krijgen toch de primeur ???. Paul zal dan ook terug zijn uit Frankrijk en aan hem dan de eer om foto te maken ?.

Sportgala SteenwijkerlandNominatie Sportgala Steenwijkerland

Wat Sportvrouw van het Jaar betreft, is het helaas bij de nominatie gebleven. Dezelfde dame als in 2016 heeft het weer gewonnen. Gemeente Steenwijkerland heeft alles fantastisch georganiseerd en alle sporters en aankomende talenten in het licht gezet. Ik was helemaal niet zenuwachtig (vorig jaar was ik aan het bibberen van de zenuwen ???), daarom kon ik dit jaar het hele programma volgen zoals een gewone toeschouwer en swingen tijdens muziekmomentjes. De aanwezigheid van mijn trainer en mijn beste vriendin hebben voor mij deze avond nog bijzonderder gemaakt ❤.

What’s next?

Ik wil de gemeente Steenwijkerland bedanken voor de uitstekende organisatie van het Sportgala Steenwijkerland, de bloemen en een fantastische avond vol prachtige prestaties en afgetrainde lichamen (het oog wil ook wat ???). Ook dank aan parfumerie t’ Diep voor de heerlijke cadeaus en sponsoren bedankt voor jullie bijdragen aan dit event. Bob en Monique, dank jullie hartelijk dat jullie er waren ❤. En nu? Hard werken om van 2018 weer een fantastisch trailrunning jaar te maken. Ik denk dat de aanwezigen van gisteren zich moeilijk kunnen voorstellen hoe een ultra trail in de Alpen of een andere bergketen eruitziet, daarom wil ik dit jaar een filmpje laten maken tijdens mijn buitenlandse ultra’s.

Vind iemand het leuk om een paar opnames van mij in de bergen te maken en ben je toevallig ook in de buurt waar ik zal starten dit jaar? Let me know.

trailrunning wedstrijd

Trailrunning wedstrijd: Scott Xtrails Houffalize

By | Trailverslag | No Comments

Ja, ik kan het nog steeds ?

Wat: trailrunning wedstrijd Scott Xtrails Houffalize
Waar: Houffalize, België
Wanneer: 28.01.2018
Afstand en hoogtemeters: 52km en 1940hm
Organisatie: Sportevents

 

Allereerst wil ik jullie bedanken voor alle hartverwarmende reacties, liefde, steun en medeleven i.v.m. mijn echte comeback voor 2018 bij de Drents Friese Wold Trail. De trailrunning wedstrijd Scott Xtrails Houffalize heeft afgelopen jaren begin december plaats gevonden en dit jaar is de trail naar januari verplaatst vanwege het jachtseizoen. Logisch, want de organisatie wil geen gewonden op het parcours. Geen goede promotie lijkt me, haha.

Trailrunning wedstrijd met startnummer van de organisator

Deze trail stond elk jaar opnieuw als de afsluiter van mijn Ardennenseizoen, maar nu hij in januari is, wordt hij standaard de starter van het Ardennenseizoen. Normaal schrijf ik me een paar maanden voor de sluitingstijd in, maar vanwege drukte met mijn website ontdekte ik op 14 januari dat 15 januari laatste dag is voor de inschrijvingen. Ik ben meteen in actie gekomen, maar nadat ik 8 keer hetzelfde inschrijfformulier had ingevuld achter verschillende computers kreeg ik steeds een vreemde melding bij het betalen: “deze keuze is niet beschikbaar”. Paniek! Meteen contact gezocht met de organisator. Volgens de organisatie werkten de systemen goed, echter spraken we af dat ik me op 15 januari vanuit een andere computer zou inschrijven. – Hier weer hetzelfde probleem. Vervolgens kreeg ik van de organisator een lief bericht dat de organisator zelf zich wel in zou schrijven en dat ik het startnummer van hem kreeg! Hartelijk dank Wim, XX. Ik was helemaal ontroerd door deze lieve actie en ik was zo opgelucht dat ik een startbewijs had. So far so good.

Eén grote trailrunning familie

Ik wist dat ik dag voor de Scott Xtrails Houffalize zou werken en de enige optie was om na het werk om 17:00 uur in de auto te stappen en 3,5 uur naar Houffalize rijden. Na een oproep op Facebook of iemand nog een slaapplekje over had, was dat ook geregeld en zodoende werd ik zaterdagavond door Edwin Hakvoort, zijn vriendin Sarah en een paar andere traillopers hartelijk ontvangen. We zaten daar in een huisje alsof we elkaar al jaren kenden. – Dat is een van de dingen dat ik zo prachtig vind bij trailrunning; één grote familie. Iedereen wordt opgenomen in de groep en iedereen is gelijk.

Met beginnende griep de trailrunning wedstrijd in

De hele zaterdag was ik al aan het niesen, maar gelukkig bleef het boven de nek zitten dus ik vond van mezelf dat ik gewoon kon starten, haha. Wel was ik een beetje zenuwachtig omdat dit eerste keer in de Ardennen was sinds november en ik dus waarschijnlijk niet ‘verbonden’ was met mijn lichaam zoals gebruikelijk. Dan maar op mijn ervaring varen dacht ik, want die is gelukkig ook wat waard.
Aangekomen bij de start met mijn racevest aan, buig ik me even naar de veters van mijn Speedcross trailrunning schoenen om ze losser te maken. Op dat moment voel ik de inhoud van waterzak langs mijn rug glijden en mijn rug nat maken. BAH, inclusief kleffe sportdrank! Eenmaal de waterzak bekeken zag ik dat de sluiting een beetje raar zat. Hopelijk was het nu verholpen.

 

De trailrunning wedstrijd: magisch en modderig

De start van de Scott Xtrails Houffalize trailrunning wedstrijd was om 7:00 uur en we zouden nog 1,5 uur in het donker lopen. Het miezerde en de afgelopen nacht had het veel geregend, dus: VEEL modder. Er startten ca. 300 mensen. Normaal start ik altijd een beetje voorin, maar nu betrapte ik mezelf erop dat ik ergens in het midden stond. – Toch maar een beetje naar voren lopen. In de eerste klim, 180m verder, ervaar ik een eerste ongemak: ik voel de veter van mijn linker trailrunning schoen links en rechts aantikken. “Oh nee!”, afgeleid door de nattigheid op mijn rug ben ik vergeten om de veters in het hoesje te doen. Dan maar stoppen en het regelen dacht ik, want ik wil niet dat deze mijn veters achter een tak of steen blijven steken. Vervolgens lijkt de klim eindeloos omhoog te gaan en dit kan ik helemaal hardlopend aan. Ver beneden, onder ons zijn de lichten van de stad Houffalize zichtbaar. Magisch om te zien. Ik vind in het donker rennen meditatief werken, want je ogen zien alleen het ene stuk waar het licht op valt en het gehoor is meer toegespitst.

Cola en winegums

In de daling haalt een kamikaze dame me ineens in. We zijn 4km van de start verwijderd en ik bewonder haar als ze op dit tempo de komende 46km kan volbrengen. Mijn ervaring leert me dat ik deze dame later inhaal.
Even later is het licht en kunnen we weer van prachtige uitzichten genieten. We lopen ook veel door de bossen en op verschillende soorten paden: brede bospaden, maar ook fantastische singletracks. Op 12km is de eerste verzorgingspost met cola: YIPPIEEEE! Ik neem 2 bekers cola en een paar winegums. Onderweg wordt geroepen dat ik de 3e dame ben, maar ik heb me lang geleden afgeleerd om dit serieus te nemen – wat later ook zal blijken. Ik weet dat twee dames voor me zitten, maar in het donker zie je ook niet alles. Voor hetzelfde geld zitten er vijf dames voor me; ik heb echt geen idee. De trail gaat vervolgens veel op en neer met dus constant klimmen. Veel modder en kleine losse stenen. Ook veel gladde platte rotsen. En dan ineens gaat de trailrunning wedstrijd ca. 12-15 meter door het water; bij mij net onder de navel. Hier zie ik de eerste dame bijna aan de overkant als ik en nog een dame arriveren. Nu gaat het beginnen. Leuk. Een stromende rivier oversteken blijft altijd super fun. Stenen op de bodem zijn af en toe glad en de kracht van het water geeft me een kick.

Sta-in-de-weg

Bij de post op 25km komen ik en de eerste dame samen aan. Daarna start er weer een klim. De bospaden zijn werkelijk adembenemend mooi en er zijn veel omgevallen boomstammen op het pad. Er loopt nog een afstand op hetzelfde pad als wij en het is druk. We lopen op een singeltrack langs de rivier waar het vertraagd door mensen die niet handig zijn op deze padjes. Helaas kan ik niet over deze mensen heen springen, ook is er geen ruimte om ze in te halen en ze komen zelf ook niet op het idee om opzij te gaan.
Dan ineens komt er nog een kleine wateroversteek met een aangelegd touw. We staan met zijn vijven aan het touw en iemand gaat op mijn trailrunning schoenen staan, waardoor ik niet verder kan. Maar doordat hij al de volgende stap heeft genomen komt ie bijna op me te vallen. Het lukt me met veel moeite en kracht om mijn voet onder zijn volle kracht los te krijgen en ik schuif op. In een afdaling rond 30km kom ik een dame deelnemer tegen en we praten even. Ze zegt jij bent tweede. Ik vraag haar welke afstand ze loopt en ze zegt 50. We maken een praatje af en ik gas verder.

Trailrunning wedstrijd met super tempo

Op 37km is de derde verzorgingspost en dat is bij de start/finish. Daar gaan we nog een lus van 14km maken. Hier delen ook andere afstanden hetzelfde pad en is het dus drukker. In de klim is een lange rij en het staat stil. Dit begrijp ik, maar ik kan dit nu niet hebben. Dan maar op vlak gaan inhalen en finishen, denk ik. De eerste dame is er al vandoor; ik heb mijn tweede plek veilig gesteld. Het gaat super lekker vandaag. Ik loop makkelijk, geen gehijg en ik heb een paar sterke benen. De laatste lus is niet technisch dus er kan goed tempo worden gemaakt. Dan besef ik dat mijn hoofdlamp nog steeds op mijn hoofd zit haha, misschien is het tijd om het op te bergen. Wat een gek ben ik toch. Natuurlijk weet ik dat het op mijn hoofd zit maar het zit niet in de weg en is lekker comfortabel.
Rond 45km komt er nog een verzorgingspost maar ik stop hier niet. Ik ben er immers bijna. We rennen weer door prachtige bossen en veel te vroeg komt de voorlaatste daling door het bos. Nog 2,5km op asfalt voordat de laatste daling naar de finish komt. Voor velen is deze laatste rotsige en modderige daling eng en wordt er krampachtig vastgehouden de hekken en touwen. Ik zie de finish en laat mensen ongestoord dalen.

Finish en prijsuitreiking van de Scott Xtrails Houffalize

Nog 80m tot de finish en dan hoor ik de speaker mijn naam en het pittoreske dorp Tuk aankondigen: ik ben de tweede dame! Van mij mag deze trailrunning wedstrijd langer duren. Ik stop de tijd en kijk voor het eerst welke tijd ik heb gelopen. Tot mijn grote verbazing ben ik 3 minuten langzamer dan in 2016. Niet slecht. Ik ben hier heel erg blij mee. In november was ik bij Olne Spa Olne 40 minuten langzamer dan in 2016 en al was ik blij dat ik toen überhaupt gefinisht ben, dit was toen een harde klap om te verwerken. Van deze trail in Houffalize heb ik echter genoten. Trailrunning wedstrijden zijn een grote deel van wie ik ben en op trails voel ik me vrij en thuis.
Rond 14:00 uur zou de prijsuitreiking zijn en dit kwam heel goed uit aangezien ik nog 3,5 uur terug naar huis moest rijden en ik samen met Paul wilde eten. Na de finish heb ik nog met de eerste dame gepraat en met een paar bekenden en on

bekenden. Rond 14:30 uur rijd ik met een doos vol verschillende worsten uit de Ardennen, een grote fles bier en een gulle cadeaubon tevreden richting Tuk. Met mijn favo muziek aan swingend, meezingend en terugdenkend aan deze prachtige comeback en heerlijke weerzien en avondmaaltijd, samen met Paul. Deze trail ging veel soepeler dan de Drents Friese Wold Trail twee weken geleden. Voor mij een teken dat het goed gaat en dat mijn bloedwaardes omhoog gaan.

 

 

Hartelijk dank voor deze trailrunning wedstrijd!

Graag wil ik de organisatie bedanken voor een fantastische trailrunning wedstrijd en de uitstekende organisatie. Vrijwilligers bedankt voor het mogelijk maken van dit evenement. Fotografen; hartelijk dank voor de prachtige foto’s. Tot volgend jaar weer! XXXX

trailrunning wedstrijd runforestrun

Trailrunning wedstrijd RunForestRun: wedstrijdverslag

By | Trailverslag | No Comments

Kan ik het nog steeds :)?

Wat: RunForestRun in het Drents Friese Wold
Waar: Appelscha, Friesland, Nederland
Wanneer: 13.01.2018
Afstand: 46km met wat hoogtemeters
Oranisatie: RunForestRun

 

Het was een tijd geleden dat ik een trail in wedstrijdverband liep en alles wat ik normaal draag, zat vanochtend anders hahaha. Normaal kan ik binnen 10 minuten inpakken en vertrekken, maar vanochtend loop ik 600 keer de trap op en af omdat ik steeds iets vergeet. Ik vind het gewoon super spannend omdat ik niet kan inschatten hoeveel en hoever ik mijn lichaam kan pushen omdat ik mijn lichaam opnieuw moet leren kennen.

Mentale voorbereiding

Eenmaal in de auto achter het stuur moet ik om mezelf lachen. Het voelt alsof deze trailrunning wedstrijd RunForestRun mijn eerste trail is. Gelukkig weet ik hoe ik het mentale volledig onder controle kan houden, zodat er geen ongemakken of zenuwen zijn. Andere deelnemers denken dat ik vandaag flink zal gassen want dat zit in mijn aard. Ik wil tijdens een trail het beste uit mezelf halen anders is er geen reden om te starten. Ik heb dan ook begrip voor mensen voor wie trailrunning een sociaal moment is en ik zou willen dat ik zo in elkaar zit, maar helaas. Ik ben altijd mijn grenzen aan het verkennen en verleggen en strijd uitsluitend tegen mezelf. Vandaag ben ik beetje ontheemd en weet ik niet precies hoe ik mijn lichaam moet aanpakken. Heel vreemd dit!

Gezellige sociale start

De start van de trailrunning wedstrijd RunForestRun is op een nieuwe locatie in Appelscha (Friesland) waar horeca, kleedruimtes en douches aanwezig zijn. Startnummers ophalen gaat soepel, vrijwilligers hebben er zin in en ik maak gaatjes met een pen in de hoeken van startnummer. Tot mijn grote verbazing is het papier van het startnummer een keer gatenvriendelijk, hahaha. Sterker nog: ik moet mijn spieren gebruiken of de pen krom maken om überhaupt 2 gaatjes te kunnen maken. Ik knuffel met bekenden, maak een praatje en er komen lieve mensen kennismaken die ik van Facebook ken. Super gezellig allemaal.

Tijdens de trailrunning wedstrijd zelf liever niet sociaal 😉

De mogelijke afstanden zijn 5km, 15km, 26km en 46km. Deelnemers van de 46km mogen starten tussen 10:30-10:40 uur. Alle startnummers worden bij de start en finish gescand en op deze manier krijgt iedereen de juiste netto tijd. Meteen gaan we het bos in en genieten we van prachtige singletracks en brede bospaden met veel modder. Ik start met Bob en tast mijn ademhaling af. Het gaat goed. We halen een paar heren in. Later gaat Bob zijn eigen race lopen en komt Ruud naast me lopen en vrolijk kletsen. Praten is echter iets wat ik absoluut niet doe in een trailrunning wedstrijd en ik wil ook niet dat andere gesprekken met me voeren. Ik wil juist van de stilte genieten en in contact met mijn lichaam blijven. Vandaag is een uitzonderlijke situatie en ik vind het prima zo met Ruud naast me, voor me en achter me. Met hem vliegen de kilometers voorbij.

Contact met de bovenbenen

Het Kanadameer is weer door al dat regen van afgelopen dagen in omvang toegenomen en op een lang stuk pad staat het water tot halverwege de kuiten. Ik loop zo hard door het water dat mijn driekwartbroek aan de bovenkant helemaal nat is. Kort hierna komen we bij een open stuk waar we tegenwind hebben. Mijn benen zijn gevoelloos en de voorkant van mijn bovenbenen voelen enorm koud. Het water is weg uit mijn trailrunning schoenen, maar mijn bovenbenen kan ik maar niet op temperatuur krijgen. Pas na 4 kilometer kom ik weer in contact met de spieren in de bovenbenen. TOP! We lopen verder door verschillende soorten bossen en over verschillende ondergronden, maar het meest magische zijn toch wel paden die bedekt zijn met naalden uit de bomen. Veel bomen zijn omgevallen en al springend over de boomstammen komen we op de tweede VP op 22km. Nu zullen we naar een wat opener stuk natuur gaan met uitzichten.

 

Tijdens trailrunning wedstrijd RunForestRun op zoek naar wegmarkeringen

Ik loop al een tijd met een groepje. We worden niet ingehaald en we halen niemand in, maar rond 32km blijven sommige ietsje achter en ik beslis ook te gassen. Achthonderd meter verder zie ik een loper in een oranje shirt. En dan, rond 35km (ca. 2,5km van de laatste VP op 37,5 km) is een héél lang recht stuk. Daar hoef ik me niet te concentreren en meestal ga ik dan dagdromen omdat rechte lijnen me vervelen. Dat deed ik dus vandaag ook, waardoor ik niet op wegmarkeringen lette. Ik had al een tijdje geen markering gezien en een stemmetje in me zei dat ik verkeerd liep. Maar, ik weet dat de loper in oranje voor me is en ik hoop dat hij niet dagdroomt, hahaha. Ineens kom ik tot een splitsing en zie ik geen markeringen meer. Iemand uit een geparkeerde auto zegt dat ik de weg moet oversteken en links aanhouden. Ietsje verder zie ik mijn voorganger weer in oranje shirt. Hij is ook aan het zoeken en we lopen eerst 500m in de verkeerde richting, dan draaien we en volgen de lopers voor ons die ergens afgeslagen zijn, waar ook geen markeringen zijn. Aan het einde van dit pad komen we op een weg uit waar al iemand van de organisatie staat. Hij is gebeld, maar niet door ons. Toch is het handig dat hij hier staat. Hij pakt de kaart en ik denk: “Shit, mijn tijd gaat naar klote,” haha en ik wil niet door deze stomme fout mijn mooie tijd verknallen. Mijn trainer deed trouwens ook mee met deze trailrunning wedstrijd RunForestRun, maar is niet verdwaalt. Dat duidt erop dat de markeringen goed geplaatst waren.

Prachtig Aekingerzand

We moeten nog 2km terug naar de laatste VP en dan het parcours verder oppakken.Vlak na deze post komt nog een bekende diepe sloot waar altijd water in zit, soms ook tot de navel. Vandaag gelukkig alleen tot net onder het kruis. Het water was koud, maar het is mijn bovenbenen heel goed bevallen waardoor ik kan versnellen. Nu lopen we over de heide richting de zandstuifduinen op het Aekingerzand en hier ontmoet ik Ruud weer en een paar andere trailrunners. Ze hebben me ingehaald door mijn stomme actie. Ruud en ik lopen en stuk samen en bewonderen het Aekingerzand. Het lijkt op de woestijn en er zijn schattige heuvels bedekt met heide, waartussen het parcours meandert. Het zand is eerder hard dan zacht en het is altijd een feest voor alle zintuigen om hier weer te zijn.

De finish van trailrunning wedstrijd RunForestRun

De laatste kilometers zijn in het bos en ze zijn heel gemeen met veel korte en steile klimmetjes. Weer veel te vroeg as always als je in de wedstrijd bent, komt de finish. Winfried ontvangt ons met een grote glimlach en de laatste verzorgingspost is rijkelijk gevuld. Er is geen podium bij deze trailrunning wedstrijd, wat natuurlijk helemaal prima is. De kop is eraf. YEAH! Ik weet nu weer wat mijn lichaam kan en hoe ik het moet aanpakken. Er moet nog veel werk verricht worden voor de grote doelen van 2018, maar het begin is er. Ik heb ook veel zin om weer wat vaker op onze Benelux Trails te starten. Dit heb ik gemist. Thuis zie ik weer krassen op mijn huid van doorns en sporen van droog bloed op mijn handen en benen: het voelt vertrouwelijk. Ik glimlach en voel dat mijn hart zich vult met geluk. Ik ben weer thuis waar ik hoor.

Hartelijk dank voor deze trailrunning wedstrijd RunForestRun!

Hartelijk dank aan de organisatie die zoveel moeite voor ons heeft gedaan. Jullie doen uitstekend werk in het noorden. Vrijwilligers: zonder jullie geen evenementen. Ik buig diep voor jullie. Fotografen: bedankt voor de prachtige foto’s en jullie tijd.

Tot volgend jaar weer! XXX

Bosnie en Herzegovina

Bosnië en Herzegovina reisverslag

By | Reizen | No Comments

Onthaasten op onbekende en prachtige Balkan!

Begin december 2017 is een groep buitenlandse bloggers, journalisten en touroperators waar ik ook bij zat, uitgenodigd door het UNDP Bosnia en Herzegovina voor een 6-daags kennismakingprogramma door het Bosnische deel van Dinarica (een wandelpad van lange afstand door de Dinarische Alpen) en andere prachtige bezienswaardigheden. Ons gezelschap voor de komende dagen bestaat uit twee Nederlanders, twee Engelsen, een Amerikaanse, een Bosniër die in Engeland woont, twee gidsen van reisorganisatie Green Visions en ik. Dit is het reisverslag van onze 6-daagse kennismaking met Bosnië en Herzegovina. Schenk een glaasje wijn in, neem je tijd en geniet van mijn trip door Bosnië en Herzegovina.

Dag 1 van Bosnië en Herzegovina: Sarajevo

Bij aankomst op het vliegveld in Sarajevo zijn we goed ontvangen door Green Visions, die dit programma heeft uitgevoerd. Ze hebben ons zes fantastische dagen bezorgd. We arriveren in een besneeuwd Sarajevo. Ons hotel is dichtbij Bascarsija, het oudste deel van Sarajevo dat in 1460 gesticht is door de Ottomanen. Daar zijn nu nog steeds veel kleine winkels zijn die ambachtelijke en handgemaakte producten verkopen, maar ook veel restaurants. Elke keer als ik op de Balkan ben ruikt het buiten naar houtkachels omdat veel mensen nog steeds stoken om de huizen warm te houden. Ook ruikt het naar gegrild vlees en vers brood. Regelmatig zijn gebeden van moskeeën hoorbaar. Al deze geuren, geluiden en oude gebouwen van Bascarsija brengen reizigers 400 jaar terug in tijd. Je waant je niet in Bosnië en Herzegovina, maar in het Midden-Oosten of zelfs Turkije. Driehonderd meter verder aan het einde van Bascarsija denk je juist weer dat je ergens in Wenen bent beland, want hier hadden Habsburgers hun sporen achtergelaten. Haaks op deze historierijke kenmerken zijn er ook super moderne hotels en gebouwen, die na de oorlog gebouwd zijn en die de skyline van Sarajevo een moderne en hedendaagse twist geven.

Sarajevo is altijd een tolerante stad geweest en een ontmoetingsplek voor vele culturen, gewoontes en religies. Hier kunnen moslims, joden, christenen, orthodoxe christenen en anderen hun religie vrij uitoefenen. Bosnië is in het verleden voor velen een aantrekkelijk gebied geweest omdat het tussen het westen en oosten ligt en hierdoor een strategisch belangrijke positie heeft. Alle heersers hebben hun sporen nagelaten wat voor een enorme verrijking van DNA, cultuur, architectuur en religies heeft gezorgd. Echter zijn het alleen de Bosniërs die dit thuis noemen, omdat ze hier al eeuwen weten stand te houden.

Er is ons dames (4 dames in gezelschap) de eerste nacht in Sarajevo verteld dat het veilig voor vrouwen is om in Sarajevo alleen te lopen. Deze eerste nacht genieten we in een restaurant in Bascarsija van een heerlijke proeverij van Bosnische keuken met lokale muziek in de achtergrond en het juiste Balkan bittertje erbij hahaha. Ik had vanavond niet veel trek in alcohol en heb daarom rozenbladerensiroop gedronken. Rozenbladeren zijn een geliefd ingrediënt in de Bosnische keuken en er wordt een soort jam hiervan gemaakt die in sommige huizen in kleine schaaltjes geserveerd wordt aan gasten, met een glaasje water erbij. Bosniërs zijn gek op koffie die ze kafa, kava of kahva noemen. Bosnische koffie wordt geserveerd met een glaasje water en een rahat lokum, turks fruit.

      

Dag 2 van Bosnië en Herzegovia: Sarajevo – Umoljani

De tweede dag van ons bezoek aan Bosnië en Herzegovia rijdt ons gezelschap van vier vrouwen en vijf mannen met een busje en een jeep naar het dorp Umoljani, dat op de olympische berg Bjelasnica ligt. Het ligt op ruim 1 uur afstand van Sarajevo. De sneeuw heeft alles met wit bedekt en geeft prachtige winterse sferen. Twintig minuten voor het dorp stoppen we om de sneeuwkettingen te monteren en tien minuten later stoppen we nog een keer om de steeds smallere dorpswegen met twee sneeuwschoffels een beetje berijdbaar te maken.
Na het inchecken in de guesthouse Umoljani en een heerlijke Bosnische koffie nemen we lunch mee in onze rugzakken en gaan we voor een sneeuwschoenentocht van 5 uur in de stralende zon. Wat een prachtige winterse dag. Iedereen is blij en de zon verwarmt ons. In de tweede pauze die we maken op een pas tussen besneeuwde en verlaten huizen, worden we verwend met Turks fruit met rozenbladerensmaak. Het waait hard en we blijven hier niet lang. De tocht gaat op en neer in glooiend landschap van Bjelasnica en ineens staan we aan de rand van de ruige en wilde Rakitnica kloof. Daar stoppen we voor de laatste keer voor prachtige uitzichten, koffie, dadels en Turks fruit. Hier begint het een beetje te schemeren en we moeten vaart maken, want we hebben geen hoofdlampen bij ons.

Langs zeven watermolens komen we weer het dorp in, bij een moskee dat in de oorlog gespaard is dankzij een islamitische geestelijke die hier tijdens ex- Joegoslavië werkzaam was. Deze geestelijke had het kind van een officier van het Joegoslavische leger genezen nadat alle andere artsen het kind als ongeneeslijk ziek hadden verklaard. In de laatste oorlog, toen het Servische leger dit en andere dorpen binnenkwam heeft de vader van het genezen kind gezegd dat de moskee moet blijven staan. Ik weet niet of dit verhaal klopt, maar dat is ons verteld. Hoe dan ook, ik vind de moskee prachtig en het is goed dat het niet vernietigd is. Trouwens, in veel dorpen in Bosnië en Herzegovina zijn nieuwe huizen te zien en vaak ontbreekt nog de façade waardoor de huizen een lelijke uitstraling hebben. Het probleem is dat mensen geen geld hebben om meteen het hele huis af te werken. Er is nog weinig over van de authentieke bouwstijl in de dorpen. Zo jammer. Vanavond slapen we in het dorpje Umoljani waar wolven regelmatige bezoekers zijn. Het avondeten is weer uitgebreid en te veel als altijd op de Balkan, want een gast mag nooit honger hebben of nog erger met honger vertrekken ?.

     

Dag 3 van Bosnië en Herzegovina: Umoljani – Blidinje meer – Mostar

Het is zonnig en koud als we vertrekken op de derde dag van onze trip door Bosnië en Herzegovina. Eerst rijden we naar een dorp om stecci (Middeleeuwse grafstenen) te bewonderen en daarna reizen we via Igman, een andere olympische berg, uiteindelijk naar het natuurpark Blidinje aan te komen waar we zullen lunchen. We verlaten Bosnië en gaan naar Herzegovina, waar het klimaat milder is en waar we steeds minder sneeuw zullen zien. En rit van 4 uur wacht op ons voordat we gaan lunchen. We rijden op prachtige bergwegen, dalen en stijgen, rijden door steden en in de laatste klim op een pas zien we onder ons Dugo Polje ( dugo = lang, polje = veld): een grote vlakte ingeklemd tussen de bergketens. Hier is onze lunchplek en een meer en hut, die we na de lunch zullen bezoeken. Het eten in hotel Hajducke Vrleti is heerlijk en het restaurant is gezellig en warm ingericht met houten details en open ovens.

Na de lunch gaan we de hut aan het Blidinje meer bezoeken en kennis maken met mensen die deze hut beheren. Blidinje ligt op het Via Dinarica pad en wandelaars mogen hier tegen vergoeding slapen. Er zijn slaapzalen met stapelbedden, een keuken, een eetruimte en toiletten. Netjes en schoon allemaal. Hier ontmoeten we een bevlogen vogelaar die me 100 foto’s op zijn mobiel laat zien van vogels die hij heeft gefotografeerd. Ik vind het prachtig allemaal en zou zo uren naar zijn verhalen kunnen luisteren. Hij is de eerste encyclopedie met vogels van Herzegovina aan het voorbereiden. Het ontroert me altijd om mensen tegen te komen die met veel passie en kleine middelen toch moed erin houden en voor hun dromen gaan. Deze mensen zouden altijd en overal financieel gesteund moeten worden door verschillende ministeries, instituten, goede doelen, acties en ons lezers.

De laatste zonnestralen vangen we staand en glijdend op het bevroren Blidinje meer met berg Cvrsnica aan de ene en berg Vran aan de andere kant. Hier voel ik me klein in de grootsheid van deze natuur. Dit moment in Bosnië en Herzegovina is voor mij het volledige geluk als de geest muisstil is en er geen verlangen is. Ik ben één met mezelf, de natuur en de mensen om me heen. Alles valt op de juiste plek en ik houd op met mijn eigen bestaan. Ik ben deel van iets wat belangrijker is dan ik en ik zou nergens liever zijn dan waar ik nu ben. Hebben jullie dit ook wel eens? Plotseling wordt ik wakker uit mijn nirvana hahaha, want we moeten verder rijden. We slapen vanavond in Mostar.

      

       

Dag 4: Mostar – Vjetrenica grot – Popovo polje – Trebinje

Het is laagseizoen in Mostar en we hebben de prachtige herbouwde oude stad en de brug helemaal voor ons alleen. Dit is ongekend. Elke zomer staan horden toeristen in de eindeloze rijen om over de brug te lopen en nu zijn we hier alleen. Geen enkele toerist. Niemand.
In de ochtenduren krijgen we een rondleiding door een gids in de oude stad, bezoeken we de Karadoz Begova moskee en het Biscevica huis, een typisch Bosnisch huis van een welgestelde familie dat een deel van het huis heeft opengesteld als museum. In het daglicht zie ik dat veel gebouwen in Mostar nog steeds beschadigd zijn en sporen van oorlog laten zien. Deze huizen zijn ooit gebouwd in Habsburgse stijl en er is geen geld om ze allemaal snel en efficiënt te renoveren, daarom zal renovatie nog een tijd duren.

Mostar is prachtig, heeft een mild klimaat en is zeker een must-see als jullie naar Bosnië komen. Mostar is ook beroemd voor de wedstrijden springen van de oude brug in de koude Neretva rivier. De eerste wedstrijd is georganiseerd in 1968 en sindsdien vindt er elk jaar eind juli deze wedstrijd plaats. Er is ons verteld dat jongens uit Mostar worden als volwassen worden beschouwd nadat ze hun eerste sprong van 27m hebben gewaagd. De brug is opgenomen in UNESCO’s Werelderfgoedlijst en is gebouwd in 1556 door de Ottomanen. In de oorlog is de brug in 1993 vernietigd en in 2004 weer hersteld in haar oorspronkelijke staat. Met deze actie is Mostar weer volledig, want Mostar zonder de oude brug (brug = most) is geen Mostar. Het is prachtig om in de oude en knusse stad te toeven en van een andere wereld en ambachten te genieten.

Rond 11 uur verlaten we Mostar en rijden we naar Popovo Polje (pop = priester, polje = veld) en de Vjetrenica grot, waar we zullen lunchen. Deze grot is de grootste grot van Bosnië en Herzegovina en een van de belangrijkste in de Dinarische Alpen. Vanwege haar speleologische rijkdommen en bijzondere fauna is deze grot ook wereldwijd beroemd en geliefd. Hier leeft de olm, een salamander uit de familie olmachtigen. Zijn wetenschappelijke naam is Proteus Anguinus. De olm is een van de weinige troglobiete amfibieën, wat betekent dat het dier zijn hele leven uitsluitend in grotten doorbrengt. Deze salamander is meestal te bewonderen in een waterpoel, maar omdat het veel had geregend en de waterpoel overstroomd was, is hij naar een andere poel gegaan dat voor ons uit het zicht was.
We zijn 700m de grot in gegaan en het was indrukwekkend met fantastische rotsformaties en druppelend water. De gids weet natuurlijk waar olmen slapen en de wetenschappers kunnen ze voor onderzoek bezoeken, maar dit gedeelte is voor bezoekers gesloten omdat de olmen niet gestoord mogen worden. Ik vond het wel jammer dat ik ze niet heb gezien. Het liefst wilde ik er een in mijn hand vasthouden. Er is 7km van deze grot onderzocht en beschreven en er wordt vermoed dat de grot tussen de 20-30km lang is.

De weg naar Vjetrenica en verder naar Trebinje is sprookjesachtig en gaat over de passen tussen de bergen door, om ineens helemaal naar grote uitgestrekte valleien te dalen die omsingeld zijn door hoge bergen. Ik vond het speels en prachtig en de volgende keer als ik in Bosnië en Herzegovina ben ga ik dit stuk zeker weer bezoeken en wandelend verkennen.
De lunch in Zavala, een dorp vlakbij de Vjetrenica grot, was weer uitgebreid en heerlijk. Overal in Bosnië en Herzegovina wordt lekker en veel gegeten. Veel wandelaars die in dorpen terechtkomen beweren dat ze nooit zo heerlijke smaken hebben geproefd zoals in Bosnië. Vegetariërs zullen in Bosnië ook goed kunnen eten, maar de vleeseters zullen smaken van dit land nooit meer vergeten.

                            

In het donker arriveren we in Trebinje een stad in het uiterste zuidoosten van Herzegovina. Deze stad heeft 31.000 inwoners en ligt op 274m boven het zeeniveau. Tijdens onze reis doorkruisen we Bosnië en Herzegovina en pendelen we steeds tussen twee entiteiten: de Federatie van Bosnië en Herzegovina en de Servische Republiek. Er zijn geen grenzen en controleposten. Het verkeer verloop soepel. In de Servische Republiek zijn vaak vlaggen en andere etnische ornamenten zichtbaar. In de Federatie van Bosnië en Herzegovina is dit minder aanwezig. Het makkelijkst voor toeristen om te weten in welke entiteit ze zich bevinden, is om op borden langs de weg te letten. Als het eerst in cyrillische en daarna in Latijnse schrift staat, bevind je je in de Servische Republiek en andersom. Nogmaals; als toerist zul je geen ongemakken onderweg ervaren, maar voor algemene kennis is het handig om dit te weten.

Trebinje ligt aan de rivier Trebisnjica in een vallei tussen hoge en kale bergen. Het is prachtig om hier 1 á 2 dagen te verblijven, wandelingen te maken en van heerlijke hotels en restaurants te genieten. Hier heerst het milde Mediterraanse klimaat, oftewel lange warme zomers en milde winters. Deze regio staat bekend om vele wijnkelders en veel verschillende druivensoorten. We dineren vanavond in het fantastische, super moderne Vukoje Podrumi waar we eerst de wijnkelders onder begeleiding van een gids mogen bezoeken en daarna heerlijk mogen eten en verschillende soorten wijnen testen. Bij het eten hebben we uitzicht op de verlichte rivier Trebinje, diep onder ons. Als jullie in Bosnië en Herzegovina zijn en Trebinje bezoeken; sla deze verwennerij dan zeker niet over.

          

Dag 5: Trebinje – National Park Sutjeska – Sarajevo

Deze ochtend op de vijfde dag van onze reis door Bosnië en Herzegovina verlaten we het dromerige, aaibare en toegankelijke landschap en gaan we de wildernis in, namelijk het National Park Sutjeska. Dit park is in 1962 opgericht en er staat de hoogste berg van Bosnië en Herzegovina – Maglic van 2386 m. Ook zijn er veel prachtige meren, het 1400 hectare grote natuurreservaat Perućica (één van de laatste oerbossen van Europa met bomen tot 300 jaar oud) en de Skakavac waterval. Hier staat ook een monument uit de tweede wereldoorlog die we gaan bezoeken. Aangezien het communisme wanstaltige monumenten heeft achtergelaten, vind ik dit monument maar abstract en hij staat ook midden in de natuur. Iedereen ziet dit monument anders. Voor mij stelt het twee vleugels voor, anderen zien er twee vuisten in. Abstract, krachtig, indrukwekkend en aanwezig is het in ieder geval zeker. Alles is bedekt met sneeuw als we aankomen en er zijn nog geen sporen in de sneeuw naar het monument toe. We gooien sneeuwballen naar elkaar en beginnen een sneeuwbaloorlog.

Lunch is vandaag 2km van het oorlogsmonument af, in een zonovergoten serre middenin de sneeuw tussen fruitbomen. Onze gastvrouw heeft heerlijk gekookt en we genieten allemaal. Afgelopen dagen hebben we zoveel vriendelijkheid, heerlijk eten, mooie ontmoetingen met lokale mensen gehad en fantastische bezienswaardigheden gezien. Alles is zo vreedzaam, vriendelijk en normaal, alsof je in welk Westers land dan ook bent. Oké, standaard is anders en mensen zijn armer dan in West-Europa, maar vriendelijkheid en vreedzaamheid is er zeker. We nemen afscheid van onze gastvrouw, bedanken haar en vertrekken richting Sarajevo.

Het landschap is ruig en de wegen zijn goed. Het duurt nog een paar uur voordat we in Sarajevo zijn. In het donker checken we in, douchen snel want we worden vanavond verwacht voor avondeten in de bergen bij Vukov Konak (vuk = wolf, konak = overnachtingsplaats), een prachtige houten Bosnische berghut midden in de natuur. De eigenaren Jasmin en zijn Finse vrouw met hun twee kinderen leven hier een groot deel van het jaar. Het is prachtig ingericht. Veel hout geeft een warme sfeer, er is gezelligheid van de open haard en er is gedempte verlichting in combinatie met heerlijk eten. Dat alles zorgt voor een avond om te herinneren. In de hut zijn slaapkamers, een keuken, toiletten, een sauna en er worden al kleine hutjes rondom deze grote hut gebouwd. Het is hier super rustig. Er kan uitstekend gewandeld worden vanuit de hut. Hier wordt rust en meditatie op prijs gesteld. Breng deze familie een bezoekje als je in Bosnië bent, want ze hebben hier een sfeervolle, warme en gezellige hut voor hun bezoekers gebouwd. Net voor middernacht dalen we weer naar Sarajevo om te belanden in een warm en zacht bedje in het hotel. Heerlijk.

             

             

Dag 6: Sarajevo – Trebevic

Vandaag vliegen sommigen van ons naar huis, maar anderen blijven nog even in Bosnië en Herzegovina om op sneeuwschoenen de top van de berg Trebevic (1627m) te bedwingen. Trebevic ligt te zuidoosten van Sarajevo. Ik ga mee, maar ik heb niet veel tijd i.v.m. met mijn vertrek uit Bosnië deze middag en een afspraak met een trail organisatie.
Het sneeuwt als we aankomen bij een parkeerplaats waar we ons klaarmaken voor de start. Het plan is dat ik een stuk met de groep zal meelopen en dat de gids aan mij zal uitleggen hoe ik naar de top kan komen zodat ik vaart kan maken. – Plezier en nut combineren. Ik heb begrepen hoe het pad loopt en ik geef gas, want over 2 uur heb ik al een afspraak en ik haat het om te laat te zijn. Het sneeuwt heel erg, maar ik heb geen zin om te stoppen en mijn haar goed onder mijn capuchon in te pakken want dat kost tijd. Er is een pad gemaakt en deze is te smal voor de sneeuwschoenen en eigenlijk zitten ze me in de weg, maar ik durf ze niet ergens achter te laten om ze later op de terugweg weer mee te nemen. Dan maar omhoog stampen.
Ineens hoor ik mensen zingen. Een grote groep wandelaars uit Macedonië is in de afdaling van de top. We begroeten elkaar en maken een praatje. Ik bereik de top, maak een paar foto’s en ik ga weer naar beneden. Vanaf de top van Trebevic is Sarajevo op een heldere dag prachtig zichtbaar, maar vandaag is Sarajevo verborgen achter dikke wolken. Twintig minuten later in mijn daling komt mijn groep omhoog. We omhelzen elkaar en nemen afscheid van elkaar. Hier doe ik mijn sneeuwschoenen uit en draag ik ze in mijn handen, want ik wil rennend naar beneden. Ik haal de volledige Macedonische groep in en ze weten niet wat ze zien als ik met stokken in de ene hand en sneeuwschoenen in de andere hand hen voorbij race, hahaha. Plukken van mijn haar zijn helemaal bevroren als ik arriveer op de plek van afspraak en ik zie er niet uit, maar het belangrijkste is dat ik op tijd ben! Ik ontmoet hier aardige en gedreven mensen die de Vucko Trail op 23 juni 2018 organiseren. Langste afstand is 60km / 3300hm en ik zal al dit jaar deze organisatie ondersteunen. Voor de komende jaren hebben we de wens uitgesproken om samen te werken!

           

Conclusie Bosnië en Herzegovina

We zijn een super ontspannen, spontane en gezellige groep geweest. Vaak zijn mensen in groepen afwachtend en terughoudend, maar bij ons was het alsof we elkaar al jaren kenden. Dit bevalt me wel. Iedereen heeft overheerlijk en teveel gegeten en ze waren plezierig verrast door de schoonheid van Bosnië en Herzegovina. Mensen werken zo hard in alle sectoren om van het oorlogsimago af te komen, een betere toekomst voor het land en komende generaties te creëren en een aangenaam vakantieland voor toeristen te maken. We hebben veel gezien en bezocht in 6 dagen en we waren in beide entiteiten, maar onze auto’s zijn door niemand gestopt laat staan dat we onze paspoorten ergens moesten laten zien. Iedereen wil verder en iedereen wil een beter leven en dat kan o.a. als toerisme begint te leven in Bosnië. Er zijn accommodaties en restaurants in alle klassen en prijsklassen beschikbaar. Bosniërs zijn vriendelijk, gastvrij en onbevangen. De Bosnische keuken smaakt fantastisch en er heerst overal een ontspannen sfeer. Geen agressie of vijandigheid. Als ik tijd in mijn agenda heb zal ik zeker weer naar de Balkan gaan want het voelt net als in een film stappen. Bijna alles mag en mensen zijn meer geïnteresseerd in elkaar, wat voor unieke ontmoetingen zorgt. Dit voedt mijn hart en inspireert me. Wees niet bang en kom gerust dit land bezoeken want jullie zullen zeker prachtige herinneringen aan Bosnië meenemen! Ik wil jullie dit prachtige land graag laten ervaren :).

Hartelijk dank voor deze reis door Bosnië en Herzegovina!

Graag wil ik de UNDP Bosnië en Herzegovina bedanken die deze reis heeft mogelijk gemaakt en ons heeft uitgenodigd. Ook hartelijk dank aan USAID die deze trip samen met het UNDP mogelijk heeft gemaakt. Lorenc en Thierry van Green Visions, hartelijk dank voor de uitstekende begeleiding en ons veilig overal naartoe brengen. Alle verblijfsaccommodaties bedankt voor jullie uitstekende service en natuurlijk wil ik mijn groep bedanken voor de gezelligheid.